Công Ty Cổ Phần Bệnh Viện Đa Khoa Quốc Tế Hoàn Mỹ Thủ Đức

Địa chỉ: 241 Quốc lộ 1K, phường Linh Xuân, Tp. Thủ Đức, Tp. Hồ Chí Minh.

Điện thoại: (+84) 2873 062 062 Email: bvhoanmythuduc@hoanmy.com

VÀNG DA Ở TRẺ SƠ SINH NHỮNG ĐIỀU BỐ MẸ CẦN BIẾT | BỆNH VIỆN ĐA KHOA QUỐC TẾ HOÀN MỸ THỦ ĐỨC | Thành viên Tập đoàn Y khoa Hoàn Mỹ

VÀNG DA Ở TRẺ SƠ SINH NHỮNG ĐIỀU BỐ MẸ CẦN BIẾT

04-01-2022

VÀNG DA Ở TRẺ SƠ SINH – NHỮNG ĐIỀU BỐ MẸ CẦN BIẾT

Vàng da là một hiện tượng khá phổ biến ở trẻ sơ sinh. Vàng da ở trẻ sơ sinh là do sự gia tăng nồng độ chất bilirubin trong máu dẫn đến da hoặc mắt có màu vàng. Ở đa số trẻ sơ sinh, vàng da là hiện tượng sinh lý do tăng phá hủy hồng cầu phôi thai, giảm chức năng của các men chuyển hóa do gan sản xuất và tăng chu trình ruột gan. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, khi bilirubin gián tiếp trong máu tăng quá cao có thể gây nhiễm độc thần kinh, khiến trẻ tử vong hoặc để lại di chứng thần kinh suốt đời.

  1. Làm thế nào để phát hiện vàng da ở trẻ sơ sinh?
  • Bố, mẹ hoặc người chăm sóc trẻ cần quan sát da trẻ hằng ngày, đặc biệt trong tuần đầu sau sinh. Quan sát ở nơi có ánh sáng tự nhiên. Bố, mẹ hoặc người chăm sóc trẻ dùng ngón tay ấn nhẹ lên da từ 3 đến 5 giây, ở ngực, bụng, đùi, cẳng chân, bàn chân của trẻ, sau đó thả tay nhanh ra nếu vùng da nơi ấn có màu vàng thì khả năng trẻ có vàng da. Vị trí vàng da thường sẽ xuất hiện theo trình tự từ mặt, đến ngực, bụng, đến đùi, đến cẳng chân (tay), đến bàn chân, bàn tay. Mức độ vàng da có thể từ nhẹ, vừa đến vàng đậm. Đồng thời, bố, mẹ hoặc người chăm sóc quan sát kết mạc mắt (vùng tròng trắng mắt) của trẻ xem có dấu hiệu vàng hay không.
  1. Biểu hiện của vàng da sinh lý ở trẻ sơ sinh
  • Ở trẻ sơ sinh đủ tháng, sức khỏe bình thường thì vàng da được coi là sinh lý khi có đủ các tiêu chuẩn sau:
  • Xuất hiện từ ngày thứ 3 sau sinh;
  • Tự hết dần trong vòng 1 – 2 tuần sau sinh;
  • Vàng da ở mức độ nhẹ (chỉ vàng da vùng cổ, mặt, ngực và vùng bụng phía trên rốn);
  • Trẻ vẫn bú tốt, khỏe mạnh;
  • Vàng da đơn thuần, không kèm theo các triệu chứng bất thường khác như thiếu máu, gan lách to, bỏ bú, lừ đừ, li bì,…
  1. Dấu hiệu cảnh báo vàng da bệnh lý ở trẻ sơ sinh
  • Vàng da xuất hiện sớm trước 24 - 36 giờ tuổi;
  • Mức độ vàng da nhiều (vàng sậm) hoặc vàng toàn thân đến tay, chân;
  • Tốc độ vàng da tăng nhanh;
  • Vàng da kéo dài trên 2 tuần (với trẻ đủ tháng) hay trên 3 tuần (với trẻ non tháng);
  • Vàng da có kèm với bất kỳ dấu hiệu bất thường khác như: nôn ói nhiều, bú kém, bụng chướng, sốt, khóc nhiều, phân bạc màu, ngủ lịm, li bì, kích thích, gồng cứng người, co giật, hôn mê.

  1. Biến chứng nguy hiểm của vàng da bệnh lý ở trẻ sơ sinh

Nồng độ bilirubin tăng quá cao sẽ gây vàng da nghiêm trọng. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời sẽ gây ra các biến chứng nguy hiểm như:

  • Bệnh não do bilirubin cấp tính: bilirubin là chất gây độc đối với tế bào não. Khi lượng bilirubin trong máu quá cao, vượt quá ngưỡng cho phép, bilirubin từ máu sẽ đi vào não gây ra những tổn thương cho não bộ. Biểu hiện của tình trạng bệnh não do bilirubin cấp tính là trẻ ngủ li bì, khóc thét, sốt cao, bỏ bú,...
  • Vàng da nhân: xảy ra khi bệnh não do bilirubin cấp tính gây tổn thương não vĩnh viễn, không hồi phục. Vàng da nhân có thể dẫn đến bại não, mất thính lực, thiểu năng trí tuệ, … ảnh hưởng rất lớn đến quá trình phát triển của trẻ về sau.
  1. Các phương pháp điều trị vàng da
  • Chiếu đèn: là phương pháp điều trị đơn giản, an toàn và hiệu quả. Mục đích của phương pháp này là sử dụng năng lượng ánh sáng xuyên qua da giúp chuyển hóa bilirubin tự do (không tan trong nước) trong máu thành bilirubin tan trong nước đào thải ra ngoài theo phân, nước tiểu. Khi chiếu đèn, trẻ sẽ được cởi bỏ quần áo, ở trần, che kín mắt và bộ phận sinh dục, xoay trở để tăng diện tích da tiếp xúc với ánh sáng;
  • Thay máu: là biện pháp được sử dụng khi trẻ vàng da ở mức độ nặng thất bại điều trị với liệu pháp chiếu đèn hoặc có triệu chứng đe dọa nhiễm độc thần kinh do bilirubin trong máu tăng quá cao.
  1. Chăm sóc, theo dõi trẻ sơ sinh vàng da như thế nào?
  • Cho trẻ bú đầy đủ:
  • Nếu trẻ bú mẹ: Cho trẻ bú từ 8 – 12 cữ mỗi ngày để đảm bảo trẻ không bị mất nước, giúp cơ thể đào thải bilirubin nhanh hơn;
  • Với trường hợp trẻ không được bú mẹ (do bệnh lý của mẹ), trẻ có thể phải bú sữa công thức: Cho trẻ bú khoảng 30 – 60 ml sữa công thức mỗi 2 – 3 giờ trong tuần đầu tiên.
  • Không nằm buồng tối liên tục, quan sát màu da trẻ dưới ánh sáng mặt trời mỗi ngày.
  • Theo dõi tiến triển màu của da và phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh nặng để đưa trẻ đến cơ sở y tế khám kịp thời.

***Lưu ý: Ánh sáng mặt trời không thể điều trị các trường hợp vàng da sơ sinh bệnh lý. Do đó, tắm nắng không làm giảm tình trạng vàng da bệnh lý. Khi thấy trẻ có dấu hiệu cảnh báo vàng da bệnh lý thì bố mẹ phải sớm đưa trẻ đi khám ở bác sĩ chuyên khoa để được điều trị kịp thời.                

Nếu có thắc mắc nào cần giải đáp, quý vị hãy liên hệ theo thông tin:

Bệnh viện đa khoa Quốc Tế Hoàn Mỹ Thủ Đức

241 Quốc Lộ 1K, P. Linh Xuân, TP. Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh

www.hoanmythuduc.com | 19000119