Công Ty Cổ Phần Bệnh Viện Đa Khoa Quốc Tế Hoàn Mỹ Thủ Đức

Địa chỉ: 241 Quốc lộ 1K, phường Linh Xuân, Tp. Thủ Đức, Tp. Hồ Chí Minh.

Điện thoại: (+84) 2873 062 062 Email: bvhoanmythuduc@hoanmy.com

Những điều cần biết về bệnh thủy đậu | BỆNH VIỆN ĐA KHOA QUỐC TẾ HOÀN MỸ THỦ ĐỨC | Thành viên Tập đoàn Y khoa Hoàn Mỹ

Những điều cần biết về bệnh thủy đậu

16-03-2022

Bài viết được cung cấp bởi BS.Phan Xuân Chung - bác sĩ điều trị chuyên khoa Nhi, Bệnh viện đa khoa Quốc Tế Hoàn Mỹ Thủ Đức.

1. Khái niệm

Thủy đậu là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút varicella-zoster gây nên, lây từ người sang người qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc gần. Thủy đậu xảy ra chủ yếu ở trẻ em, biểu hiện bằng sốt và phát ban dạng nốt phỏng, thường diễn biến lành tính. Ở người có suy giảm miễn dịch, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh, thủy đậu có thể tiến triển nặng dẫn đến các biến chứng như viêm phổi, viêm cơ tim và có thể dẫn đến tử vong.

Thủy đậu là bệnh dễ lây truyền, tỉ lệ lây nhiễm lên đến 90% ở những người chưa có miễn dịch. Bệnh thường xuất hiện thành dịch ở trẻ em lứa tuổi đi học.

Tiêm vắc-xin ngừa bệnh thủy đậu là một cách an toàn, hiệu quả để ngăn ngừa bệnh thủy đậu và các biến chứng có thể xảy ra.

2. Triệu chứng lâm sàng

- Giai đoạn ủ bệnh dao động từ 10 đến 21 ngày, thường 14 - 17 ngày.

- Giai đoạn tiền triệu thường kéo dài 1 -  2 ngày trước khi xuất hiện ban. Người bệnh mệt mỏi, sốt từ 37,8 - 39,4°C kéo dài 3 đến 5 ngày.

- Ban trên da xuất hiện đầu tiên trên mặt và thân, nhanh chóng lan ra tất cả các vùng khác trên cơ thể:

+ Ban lúc đầu có dạng dát sẩn, tiến triển đến phỏng nước trong vòng vài giờ đến một vài ngày; phần lớn các nốt phỏng có kích thước nhỏ 5 - 10 mm, có vùng viền đỏ xung quanh. Các tổn thương da có dạng tròn hoặc bầu dục; vùng giữa vết phỏng dần trở nên lõm khi quá trình thoái triển của tổn thương bắt đầu.

+ Các nốt phỏng ban đầu có dịch trong, dạng giọt sương, sau đó dịch trở nên đục; nốt phỏng bị vỡ hoặc thoái triển, đóng vảy; vảy rụng sau 1 đến 2 tuần, để lại một sẹo lõm nông.

+ Ban xuất hiện từng đợt liên tiếp trong 2 - 4 ngày; trên mỗi vùng da có thể có mặt tất cả các giai đoạn của ban - dát sẩn, phỏng nước và vảy.

+ Tổn thương thủy đậu có thể gặp cả ở niêm mạc hầu họng và/hoặc âm đạo.

+ Số lượng và mức độ nặng của ban rất khác biệt giữa các người bệnh. Trẻ nhỏ thường có ít ban hơn so với trẻ lớn; các ca bệnh thứ cấp và tam cấp trong gia đình thường có số lượng ban nhiều hơn.

Người suy giảm miễn dịch, kể cả trẻ em và người lớn, nhất là người bệnh ung thư máu - thường có nhiều tổn thương hơn, có xuất huyết ở nền nốt phỏng, tổn thương lâu liền hơn so với người không suy giảm miễn dịch. Người suy giảm miễn dịch cũng có nguy cơ cao hơn bị các biến chứng nội tạng (xuất hiện ở 30-50% số ca bệnh); tỉ lệ tử vong có thể lên tới 15% khi không có điều trị kháng vi rút.

3. Các biến chứng

Bệnh thủy đậu thông thường là một bệnh nhẹ. Nhưng nó có thể diễn biến nghiêm trọng và dẫn đến các biến chứng bao gồm:

  • Nhiễm khuẩn da, mô mềm, xương, khớp hoặc nhiễm khuẩn huyết
  • Viêm phổi
  • Viêm não
  • Sốc nhiễm khuẩn
  • Viêm cơ tim, viêm cầu thận cấp
  • Thủy đậu chu sinh xuất hiện khi mẹ bị bệnh trong vòng 5 ngày trước khi sinh hoặc trong vòng 48 giờ sau khi sinh, thường rất nặng và trẻ có nguy cơ tử vong cao (có thể lên tới 30%). Thủy đậu bẩm sinh với các biểu hiện thiểu sản chi, tổn thương sẹo trên da và não nhỏ khi sinh rất hiếm gặp
  • Hội chứng Reye ở trẻ em và thanh thiếu niên dùng aspirin trong bệnh thủy đậu
  • Tử vong.

4. Khi nào gặp bác sĩ

Nếu bạn nghi ngờ con mình bị mắc bệnh thủy đậu, hãy liên hệ ngay với ​​bác sĩ. Bác sĩ sẽ kiểm tra phát ban, phỏng nước và xem xét các triệu chứng khác kèm theo. Bác sĩ cũng có thể kê đơn thuốc để giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của bệnh thủy đậu và điều trị các biến chứng, nếu cần thiết. 

5. Nguyên nhân

Tác nhân gây bệnh thủy đậu là vi rút varicella-zoster, thuộc họ herpesviridae. Vi rút này lây truyền qua đường hô hấp. Nguồn lây lớn nhất là người bị thủy đậu; người bệnh có khả năng lây cho người khác trong vòng 48 giờ trước khi xuất hiện ban, trong giai đoạn phát ban (thường kéo dài 4 - 5 ngày) cho đến khi ban đóng vảy.

6. Các yếu tố nguy cơ

Nguy cơ bị nhiễm vi rút varicella-zoster gây bệnh thủy đậu cao hơn nếu bạn chưa mắc thủy đậu hoặc chưa tiêm ngừa vắc-xin thủy đậu.

Hầu hết những người đã từng bị thủy đậu hoặc đã được tiêm ngừa bệnh thủy đậu đều được miễn dịch với bệnh thủy đậu. Nếu bạn đã tiêm ngừa mà vẫn bị thủy đậu, các triệu chứng thường nhẹ hơn, ít mụn nước hơn và sốt nhẹ hoặc không sốt. Một số người có thể bị thủy đậu nhiều hơn một lần, nhưng trường hợp này rất hiếm.

7. Chẩn đoán

Bác sĩ sẽ dựa vào tiền sử bệnh - tiêm ngừa, hỏi bệnh sử, thăm khám lâm sàng ban da, phỏng nước để đưa ra chẩn đoán bệnh. Nếu có bất cứ sự nghi ngờ nào thì bác sĩ sẽ chỉ định thêm xét nghiệm huyết thanh học hoặc xét nghiệm dịch phỏng nước.

8. Điều trị

Điều trị thủy đậu ở người miễn dịch bình thường chủ yếu là điều trị hỗ trợ, bao gồm hạ sốt và chăm sóc tổn thương da. Điều trị kháng vi rút Herpes có tác dụng giảm mức độ nặng và thời gian bị bệnh, đặc biệt có chỉ định đối với những trường hợp suy giảm miễn dịch.

Để bệnh nhanh thuyên giảm và an toàn khi điều trị, khi điều trị tại nhà cần lưu ý:

  • Mặc đồ rộng, vải mềm và dễ thấm hút mồ hôi để tránh làm vỡ các nốt mụn nước.
  • Không gãi vào các nốt mụn nước thủy đậu, tránh để dịch lây lan ra nhiều hơn.
  • Giữ gìn vệ sinh cơ thể bằng các dung dịch sát khuẩn, sử dụng nước ấm để tắm rửa nhẹ nhàng, không dùng nước lạnh hoặc nước quá nóng.
  • Khi có dấu hiệu của những biến chứng do thủy đậu gây ra, cần đưa người bệnh đến ngay bệnh viện để khám bệnh, chữa bệnh kịp thời.
  • Cần chủ động cách ly tránh gây lây truyền bệnh sang cho người khác

9. Phòng ngừa

Tiêm ngừa vắc-xin thủy đậu là biện pháp phòng tránh thủy đậu hiệu quả và lâu dài nhất. Với trẻ em, việc tiêm ngừa vắc-xin thủy đậu càng quan trọng hơn. Nếu gia đình có trẻ nhỏ hãy đưa trẻ tới cơ sở y tế uy tín để tiêm phòng theo đúng liều lượng quy định. Lịch tiêm phòng vắc-xin thủy đậu Varivax 0,5 ml như sau:

  • Mũi 1: tiêm khi trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên
  • Mũi 2:

+ Trẻ từ 1 - 13 tuổi: tiêm cách mũi 1 tối thiểu 3 tháng

+ Trẻ 13 tuổi trở lên: tiêm cách mũi 1 tối thiểu 1 tháng.

Bệnh viện đa khoa Quốc Tế Hoàn Mỹ Thủ Đức cung cấp dịch vụ tiêm phòng vắc-xin thủy đậu Varivax 0,5 ml của MSD (Mỹ). Khách hàng sẽ được theo dõi sức khỏe trước và sau khi tiêm phòng, đảm bảo an toàn về thể trạng cũng như hiệu quả của vắc-xin.

Nếu có thắc mắc nào cần giải đáp, quý vị hãy liên hệ theo thông tin:

Bệnh viện đa khoa Quốc Tế Hoàn Mỹ Thủ Đức

241 Quốc Lộ 1K, P. Linh Xuân, TP. Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh

www.hoanmythuduc.com | 19000119