Công Ty Cổ Phần Bệnh Viện Đa Khoa Quốc Tế Hoàn Mỹ Thủ Đức

Địa chỉ: 241 Quốc lộ 1K, phường Linh Xuân, Tp. Thủ Đức, Tp. Hồ Chí Minh.

Điện thoại: (+84) 2873 062 062 Email: bvhoanmythuduc@hoanmy.com

BỆNH GIUN ĐŨA | BỆNH VIỆN ĐA KHOA QUỐC TẾ HOÀN MỸ THỦ ĐỨC | Thành viên Tập đoàn Y khoa Hoàn Mỹ
Quay lại

BỆNH GIUN ĐŨA

24-06-2021
  1. Tổng quan

Bệnh giun đũa là một loại nhiễm trùng giun đũa. Những con giun này là ký sinh trùng sử dụng cơ thể bạn làm vật chủ để trưởng thành từ ấu trùng hoặc trứng thành giun trưởng thành. Giun trưởng thành khi sinh sản có thể dài tới hơn 30 cm.

Một trong những bệnh nhiễm trùng giun phổ biến nhất ở mọi người trên toàn thế giới, trong đó có Việt Nam. Hầu hết những người bị nhiễm đều nhẹ không có triệu chứng. Nhưng nếu nhiễm nặng có thể dẫn đến các triệu chứng và biến chứng nghiêm trọng.

Bệnh giun đũa xảy ra thường xuyên nhất ở trẻ em ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới trên thế giới - đặc biệt là ở những nơi có điều kiện vệ sinh và môi trường kém.

  1. Triệu chứng

Hầu hết những người bị nhiễm giun đũa không có dấu hiệu hoặc triệu chứng. Nhiễm trùng từ trung bình đến nặng gây ra các dấu hiệu hoặc triệu chứng khác nhau, tùy thuộc vào phần nào của cơ thể bạn bị ảnh hưởng.

Trong phổi

Sau khi bạn nuốt phải những quả trứng giun đũa nhỏ (cực nhỏ), chúng sẽ nở ra trong ruột non và ấu trùng di chuyển theo đường máu hoặc hệ thống bạch huyết vào phổi. Ở giai đoạn này, bạn có thể gặp các dấu hiệu và triệu chứng tương tự như bệnh hen suyễn hoặc viêm phổi, bao gồm:

  • Ho dai dẳng
  • Khó thở
  • Thở khò khè

Sau 10 đến 14 ngày trong phổi, ấu trùng sẽ di chuyển đến cổ họng, nơi bạn ho ra và nuốt chúng.

Trong ruột

Ấu trùng trưởng thành thành giun trưởng thành trong ruột non, và giun trưởng thành thường sống trong ruột cho đến khi chết. Trong bệnh giun đũa nhẹ hoặc vừa, sự xâm nhập đường ruột có thể gây ra:

  • Đau bụng mơ hồ
  • Buồn nôn và ói mửa
  • Tiêu chảy hoặc phân có máu

Nếu bạn có một số lượng lớn giun trong ruột, bạn có nguy cơ

  • Đau bụng nặng
  • Mệt mỏi
  • Nôn mửa
  • Sụt cân hoặc suy dinh dưỡng, chậm lớn
  • Giun trong chất nôn hoặc phân của bạn
  1. Khi nào gặp bác sĩ

Liên hệ với bác sĩ nếu bạn bị đau bụng dai dẳng, tiêu chảy hoặc buồn nôn.

  1. Nguyên nhân

Bệnh giun đũa không lây trực tiếp từ người sang người. Thay vào đó, một người phải tiếp xúc với đất có lẫn phân người hoặc lợn có chứa trứng giun đũa hoặc nước bị nhiễm bệnh. Ở một số nước đang phát triển, phân người được sử dụng để làm phân bón, hoặc các nhà vệ sinh kém, lạc hậu khiến chất thải của con người trộn lẫn với đất trong các bãi, mương và đồng ruộng. Mọi người cũng có thể bị nhiễm bệnh khi ăn gan lợn hoặc gan gà chưa nấu chín bị nhiễm bệnh.

Trẻ nhỏ thường nghịch bẩn và có thể bị nhiễm trùng nếu chúng cho ngón tay bẩn vào miệng. Trái cây hoặc rau chưa rửa sạch được trồng trên đất bị ô nhiễm cũng có thể truyền trứng giun đũa.

Vòng đời của giun đũa

  • Nuốt phải. Những quả trứng giun đũa nhỏ (cực nhỏ) không thể lây nhiễm nếu không tiếp xúc với đất. Mọi người có thể vô tình ăn phải (nuốt) đất bị ô nhiễm khi tiếp xúc tay với miệng hoặc bằng cách ăn trái cây hoặc rau chưa nấu chín được trồng trên đất bị ô nhiễm.
  • Di cư. Ấu trùng nở ra từ trứng trong ruột non của bạn và sau đó đi qua thành ruột để di chuyển đến tim và phổi thông qua đường máu hoặc hệ thống bạch huyết. Sau khi trưởng thành trong khoảng 10 đến 14 ngày trong phổi của bạn, ấu trùng sẽ đột nhập vào đường thở của bạn và đi lên cổ họng, nơi chúng bị ho và nuốt.
  • Sự trưởng thành. Khi chúng trở lại ruột, ký sinh trùng sẽ phát triển thành giun đực hoặc giun cái. Giun cái có thể dài hơn 40 cm và đường kính dưới 6 mm. Giun đực nhìn chung nhỏ hơn.
  • Sinh sản. Giun cái có thể đẻ 200.000 trứng mỗi ngày nếu có cả giun cái và giun đực trong ruột, và trứng sẽ ra khỏi cơ thể bạn theo phân. Nếu rơi vào trong đất, sau khoảng hai tuần trứng giun sẽ phát triển thành ấu trùng giun. Trứng giun chỉ bị tiêu diệt với nhiệt độ từ trên 60oC.

Giun đũa có thể sống bên trong cơ thể bạn trong một hoặc hai năm.

  1. Các yếu tố nguy cơ

Các yếu tố nguy cơ của bệnh giun đũa bao gồm:

  • Tuổi tác. Hầu hết những người mắc bệnh giun đũa đều từ 10 tuổi trở xuống. Trẻ em ở nông thôn có tỉ lệ mắc cao hơn ở thành thị. Do trẻ em chưa có ý thức vệ sinh cá nhân hay đi chân trần và cho tay vào miệng.
  • Khí hậu ấm áp. Ở các nước đang phát triển với nhiệt độ ấm áp quanh năm.
  • Vệ sinh kém. Bệnh giun đũa phổ biến ở các nước đang phát triển, ăn rau sống không rửa sạch, dùng phân tươi bón rau vẫn còn tồn tại
  1. Biến chứng

Các trường hợp nhiễm giun đũa nhẹ thường không gây biến chứng. Nếu bạn bị nhiễm giun nặng, các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra bao gồm:

  • Suy dinh dưỡng chậm lớn: Chán ăn và kém hấp thu thức ăn đã tiêu hóa khiến trẻ mắc bệnh giun đũa có nguy cơ không được cung cấp đủ dinh dưỡng, có thể chậm lớn.
  • Tắc ruột và thủng ruột. Khi nhiễm giun đũa nặng, một khối lượng giun có thể làm tắc một phần ruột của bạn. Điều này có thể gây đau bụng dữ dội và nôn mửa. Hoặc gây viêm ruột thừa.
  • Tắc nghẽn ống dẫn. Trong một số trường hợp, giun có thể chui vào ống dẫn của gan hoặc tuyến tụy của bạn, gây ra cơn đau dữ dội (ví dụ giun chui ống mật)
  1. Chẩn đoán

Lâm sàng

Để chẩn đoán bệnh giun đũa, bác sĩ có thể xem xét các triệu chứng của bạn và yêu cầu xét nghiệm.

Trong trường hợp nhiễm nặng, bạn có thể tìm thấy giun sau khi ho hoặc nôn. Giun có thể chui ra từ miệng hoặc lỗ mũi của bạn. Nếu điều này xảy ra với bạn, hãy đưa giun đến bác sĩ để bác sĩ xác định và kê đơn điều trị thích hợp.

Kiểm tra phân

Giun đũa cái trưởng thành trong ruột của bạn bắt đầu đẻ trứng. Những quả trứng này di chuyển qua hệ tiêu hóa của bạn và cuối cùng có thể được tìm thấy trong phân của bạn.

Để chẩn đoán bệnh giun đũa, bác sĩ sẽ kiểm tra phân của bạn để tìm trứng và ấu trùng nhỏ (cực nhỏ). Nhưng trứng sẽ không xuất hiện trong phân cho đến ít nhất 40 ngày sau khi bạn bị nhiễm bệnh. Và nếu bạn bị nhiễm giun chỉ đực, bạn sẽ không có trứng.

Xét nghiệm máu

Máu của bạn có thể được xét nghiệm xem có sự gia tăng của một số loại tế bào bạch cầu, được gọi là bạch cầu ái toan hay không. Bệnh giun đũa có thể làm tăng bạch cầu ái toan của bạn, nhưng các loại vấn đề sức khỏe khác cũng có thể xảy ra.

Kiểm tra hình ảnh

  • Chụp X-quang. Nếu bạn bị nhiễm giun, bạn có thể nhìn thấy khối lượng giun trong phim chụp X-quang bụng. Trong một số trường hợp, chụp X-quang phổi có thể phát hiện ra ấu trùng trong phổi.
  • Siêu âm. Siêu âm có thể thấy giun trong tụy hoặc gan. Kỹ thuật này sử dụng sóng âm thanh để tạo ra hình ảnh của các cơ quan nội tạng.
  • Chụp CT hoặc MRI. Cả hai loại xét nghiệm này đều tạo ra hình ảnh chi tiết của các cấu trúc bên trong, có thể giúp bác sĩ phát hiện ra những con giun đang tắc trong các ống dẫn trong gan hoặc tuyến tụy
  1. Điều trị

Chọn thuốc có tác dụng với nhiều loại giun, ít độc, dùng một liều duy nhất vẫn đạt hiệu quả cao.

  1. Thuốc

Thuốc chống ký sinh trùng là dòng điều trị đầu tiên chống lại bệnh giun đũa. Phổ biến nhất là:

  • Albendazole (Albenza)
  • Ivermectin (Stromectol)
  • Mebendazole

Những loại thuốc này, dùng trong một đến ba ngày, sẽ giết được giun trưởng thành. Các tác dụng phụ bao gồm đau bụng nhẹ hoặc tiêu chảy.

  1. Phòng ngừa

Cách phòng ngừa tốt nhất chống lại bệnh giun đũa là giữ vệ sinh tốt và ý thức chung. Làm theo các hướng dẫn sau để tránh nhiễm giun:

  • Vệ sinh tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, lau dọn nhà cửa, vật dụng, đồ chơi của trẻ thường xuyên với nước sát trùng.
  • Luôn ăn thức ăn đã nấu chín, nước đun sôi để nguội.
  • Hạn chế ăn rau sống; nếu cần, nên rửa rau kỹ lưỡng nhiều lần với nước rửa rau chuyên dụng.
  • Không đi chân trần; nếu làm vườn, dọn rác, cây cỏ, cần đi ủng, mang khẩu trang, găng tay. Không được dùng phân tươi để bón rau, bón cây.
  • Đối với nhà vệ sinh, cống rãnh thoát nước, cần thường xuyên quét dọn, xử lý hóa chất diệt trùng thân thiện môi trường.
  • Đồng thời, cần có thói quen uống thuốc tẩy giun định kì mỗi sáu tháng cho cả gia đình. Thuốc có tác dụng không chỉ trên giun đũa và còn giúp diệt trừ các loại giun sán khác.
  1. Chuẩn bị cuộc hẹn trước khi gặp bác sĩ

Trước cuộc hẹn, bạn có thể viết câu trả lời cho những câu hỏi sau:

  • Các triệu chứng của bạn bắt đầu khi nào?
  • Có điều gì làm cho các triệu chứng của bạn tốt hơn hoặc tồi tệ hơn không?
  • Bạn có nhận thấy giun trong phân hoặc chất nôn của mình không?
  • Gần đây bạn có đi du lịch đến các nước đang phát triển không?
  • Bạn đang dùng thuốc và thực phẩm chức năng nào?
  1.  Mong đợi phản hồi của bạn từ bác sĩ
  • Liệu có cách nào điều trị được dứt điểm giun đũa hay không?
  • Nhiễm giun có bị tái đi tái lại nhiều lần hay không?
  • Giun đũa có lây hay không?
  • Thuốc xổ giun có độc cho cơ thể hay không?
  • Uống thuốc xổ giun thời điểm nào là hợp lý?